Image for Co to jest Headless CMS i kiedy warto z niego korzysta膰?

Co to jest Headless CMS i kiedy warto z niego korzysta膰?

Czas czytania:

Wsp贸艂cze艣nie biznes przy publikowaniu contentu korzysta z coraz wi臋kszej ilo艣ci kana艂贸w. S膮 to nie tylko strony internetowe, ale np. social media, aplikacje webowe, kioski pod艂膮czone do sieci czy nawet urz膮dzenia IoT. Klasyczne systemy zarz膮dzania tre艣ci膮 nie s膮 stworzone do dystrybucji wielokana艂owej, dlatego coraz cz臋艣ciej wykorzystywany jest Headless CMS. Czym jest i dlaczego warto si臋 nim zainteresowa膰?

Jak dzia艂a 鈥瀔lasyczny鈥 CMS

Korzystaj膮c z CMS-a takiego jak np. WordPress czy Joomla, mamy do dyspozycji interfejs graficzny, za pomoc膮 kt贸rego tworzymy i edytujemy tre艣ci. U偶ywamy do tego edytor贸w WYSIWYG (pozwalaj膮cych na zobaczenie wprowadzanych zmian) lub edytor贸w HTML. 

Tradycyjny CMS (taki jak WordPress) sk艂ada si臋 z bazy danych, w kt贸rej przechowywana jest tre艣膰 i panelu administracyjnego pozwalaj膮cego ni膮 zarz膮dza膰. Ponadto zawiera API i warstw臋 front-endow膮, wy艣wietlaj膮c膮 content.

2 i 3 akapit w tej sekcji: To dostarczanie do jednego kana艂u zamieni艂bym w艂a艣nie na SSR i opisa艂 proces, 偶e u偶ytkownik wysy艂a zapytanie, serwer musi to przemieli膰, ogarn膮膰 ca艂膮 logike i dopiero wtedy wy艣wietla strone. Potem gdzie艣 por贸wna艂bym to z SSG, czyli static site generation (tak jak mniej wi臋cej dzia艂a to w Jamstack), czyli do wy艣wietlenia strony nie potrzebujemy odpowiedzi z serwera od razu. Wszystkie assety na przyk艂ad s膮 statyczn膮 cz臋艣ci膮 strony.

System taki ma jednak swoje ograniczenia. Zosta艂 stworzony z my艣l膮, aby dostarcza膰 content tylko do jednego kana艂u – strony internetowej. Dlatego te偶 kod zawieraj膮cy tre艣膰 jest po艂膮czony z kodem definiuj膮cym jej wy艣wietlanie. 

Sprawia to, 偶e aby ten sam content wy艣wietla膰 w r贸偶nych kana艂ach, czy na r贸偶nych urz膮dzeniach potrzebne s膮 dodatkowe wtyczki (je艣li to w og贸le mo偶liwe). W innym przypadku jeste艣my zmuszeni do wprowadzania tej samej tre艣ci w systemie ka偶dego kana艂u osobno.

Sta艂o si臋 to w ostatnich latach tym bardziej k艂opotliwe, 偶e istnieje wiele urz膮dze艅 i 艣rodowisk, kt贸re wymagaj膮 dostarczania do nich contentu. S膮 to nie tylko smartfony i tablety, ale tak偶e telewizory czy np. cyfrowe kioski. 

Znaczenie ma tak偶e wzrost ilo艣ci urz膮dze艅 IoT (internetu rzeczy). Opr贸cz inteligentnych g艂o艣nik贸w czy czujnik贸w pojawiaj膮 si臋 tak偶e zestawy VR, a nawet samochody pod艂膮czone do sieci. W takim przypadku CMS sprz臋偶ony z warstw膮 front-endow膮 jest uci膮偶liwy w obs艂udze.

Jak dzia艂a Headless CMS?

W Headless CMS okre艣lenie 鈥瀐eadless鈥 (bez g艂owy) oznacza oddzielenie warstwy zarz膮dzania tre艣ci膮 od warstwy jej wy艣wietlania – front-endu (czyli g艂owy). Dzi臋ki temu mo偶liwe jest jednorazowe wprowadzanie tre艣ci i publikowanie jej w dowolnych kana艂ach, na dowolnych urz膮dzeniach.

Do przesy艂ania contentu wykorzystywany jest interfejs API, poprzez kt贸ry tre艣ci trafiaj膮 do urz膮dze艅 bez szablon贸w w przeciwie艅stwie do tradycyjnych system贸w CMS. Dzi臋ki temu programi艣ci mog膮 tworzy膰 indywidualne szablony dla ka偶dego z kana艂贸w. Tre艣膰 wpisywana jest tylko raz i wy艣wietlana zar贸wno na stronie internetowej, w sklepie internetowym, smartfonie, smartwatchu czy innym urz膮dzeniu.

Kiedy warto korzysta膰 z Headless CMS?

Gdy potrzebujesz elastycznie dostosowa膰 front-end

Przygotowuj膮c warstw臋 wizualn膮 CMS-a programi艣ci maj膮 pe艂n膮 dowolno艣膰 w wyborze rozwi膮za艅. Mog膮 wybiera膰 j臋zyk programowania wg w艂asnych preferencji czy te偶 stosowa膰 r贸偶ne frameworki. Pozwala to na tworzenie m.in. nowocze艣niejszych i bardziej atrakcyjnych witryn internetowych.

Gdy chcesz wykorzystywa膰 tre艣ci na r贸偶nych urz膮dzeniach

Headless CMS opiera si臋 na przechowywaniu danych, pozwalaj膮c administratorowi prezentowa膰 wprowadzon膮 przez siebie tre艣膰 na dowolnym typie urz膮dzenia i przy u偶yciu r贸偶nych kana艂贸w. Aktualizacja contentu staje si臋 dzi臋ki temu szybka i wygodna.

Jest to mo偶liwe dzi臋ki interfejsom API, kt贸re umo偶liwiaj膮 komunikacj臋 mi臋dzy r贸偶nymi technologiami (programami i kana艂ami). Interfejsy mog膮 tak偶e przesy艂a膰 dane z powrotem do CMS-a (np. dotycz膮ce aktywno艣ci i preferencji u偶ytkownika ko艅cowego). 

Je偶eli potrzebujesz odci膮膰 prac臋 nad zarz膮dzaniem tre艣ci膮 od prac dotycz膮cych wygl膮du kana艂u

Dzi臋ki Headless CMS administratorzy tre艣ci mog膮 wprowadza膰 je nawet w trakcie przygotowywania front-endu lub dokonywania w nim zmian przez programist贸w. W przypadku klasycznych system贸w CMS warstwa wizualna systemu musi by膰 gotowa, zanim marketerzy zaczn膮 dzia艂ania. Gdy wprowadzane s膮 zmiany, niezb臋dna jest przerwa w ich pracy.

Gdy zale偶y Ci na wi臋kszym bezpiecze艅stwie informacji

W klasycznym CMS-ie rodzaju WordPressa du偶y wp艂yw na bezpiecze艅stwo danych maj膮 tw贸rcy systemu oraz wtyczek. Od tego, czy dostrzeg膮 ewentualne luki w zabezpieczeniach i uwzgl臋dni膮 poprawki w aktualizacjach, zale偶y odporno艣膰 CMS-a i plugin贸w na ataki haker贸w.

CMS-y modelu open-source cechuj膮 si臋 tak偶e otwartym kodem, dzi臋ki czemu hakerom 艂atwiej jest go analizowa膰 i szuka膰 luk w zabezpieczeniach. W przypadku np. podej艣cia JAMStack, kt贸re mo偶na zastosowa膰 w systemach Headless, dost臋p do kodu 藕r贸d艂owego jest niemo偶liwy, poniewa偶 pisany jest on od zera. 

Headless CMS pozwala nam mie膰 zatem wi臋kszy wp艂yw na bezpiecze艅stwo systemu i mo偶emy sami o nie na bie偶膮co dba膰, u偶ywaj膮c wybranych rozwi膮za艅. Dzi臋ki temu nasze dane b臋d膮 lepiej chronione.

Je艣li chcesz korzysta膰 z CMS-a mog膮cego si臋 przystosowa膰 do nowych technologii

Ka偶dego roku na rynku pojawiaj膮 si臋 nowe urz膮dzenia, kt贸rym mo偶na dostarcza膰 tre艣ci. Headless CMS jest rozwi膮zaniem przysz艂o艣ciowym, gdy偶 mo偶e wsp贸艂pracowa膰 z ka偶dym kana艂em. Dzi臋ki temu unikniemy sytuacji, gdy system trzeba b臋dzie specjalnie dostosowywa膰 pod k膮tem nowych urz膮dze艅 lub wprowadza膰 dane niezale偶nie. 

Je偶eli zale偶y ci na skalowalno艣ci aplikacji

Dzi臋ki u偶yciu Headless CMS wraz z nowoczesnymi frameworkami typu React czy Vue.js mo偶emy 艂atwiej rozwija膰 aplikacj臋 o kolejne funkcjonalno艣ci. W przypadku, gdy chcemy rozbudowa膰 projekt, programista nie musi wg艂臋bia膰 si臋 w struktur臋 ca艂o艣ci kodu, ale z 艂atwo艣ci膮 odnajdzie potrzebny mu komponent. Umo偶liwia to szybsze wdro偶enie nowych funkcjonalno艣ci. 

Gdy chcesz wykorzysta膰 SPA (Single Page Application)

Headless pozwala 艂atwiej tworzy膰 aplikacje jednostronicowe, czyli SPA. Dzia艂aj膮 one w przegl膮darce i nie wymagaj膮 prze艂adowywania strony, gdy si臋 z nich korzysta. Niezb臋dne zasoby pobierane s膮 podczas pierwszej wizyty u偶ytkownika lub w miar臋 potrzeby dynamicznie do艂adowywane w tle. 

Dzi臋ki temu SPA dzia艂aj膮 szybciej, cechuj膮 si臋 lepszym UX czy mniej obci膮偶aj膮 jego urz膮dzenie. Jednorazowe 艂adowanie si臋 strony nie musi mie膰 tak偶e negatywnego wp艂ywu na SEO, gdy偶 wyszukiwarki w pe艂ni indeksuj膮 aplikacje jednostronicowe. Mo偶liwe jest tak偶e stosowanie renderowania po stronie serwera (SSR), renderowania wst臋pnego czy odpowiednio utworzonych tag贸w meta i map witryn.

Wady Headless CMS

Ograniczone mo偶liwo艣ci marketer贸w

Headless CMS pozbawiony jest wielu wygodnych i przyjaznych dla u偶ytkownika funkcji, jak blogowanie czy edycja WYSIWYG (chocia偶 wyj膮tkiem jest np. WordPress s艂u偶膮cy jako Headless). Funkcjonalno艣ci zredukowane s膮 do tych najbardziej potrzebnych. 

Marketerzy nie mog膮 tak偶e samodzielnie projektowa膰 wygl膮du stron oraz nie otrzymuj膮 podgl膮du ich tre艣ci. Mo偶e to by膰 przeszkod膮 je艣li potrzebuj膮 tworzy膰 wi臋cej spersonalizowanych stron. Dlatego te偶 korzystanie z Headless CMS jest korzystne w przypadku, gdy uk艂ad contentu jest sta艂y.

Wy偶szy koszt od tradycyjnego CMS-a

Wdra偶aj膮c Headless CMS sami musimy konstruowa膰 rozwi膮zania frontendowe lub korzysta膰 z rozwi膮za艅 innych firm. Oznacza to dodatkowe wydatki oraz po艣wi臋cenie nieraz du偶ej ilo艣ci czasu programist贸w. B臋dziemy r贸wnie偶 zmuszeni do samodzielnego poprawiania ewentualnych b艂臋d贸w w warstwie wizualnej systemu.

Co to jest CMS hybrydowy

Developerzy, dostrzegaj膮c zalety 鈥瀊ezg艂owych鈥 system贸w zarz膮dzania tre艣ci膮, jak i widz膮c ich wady postanowili stworzy膰 rozwi膮zanie b臋d膮ce po艂膮czeniem CMS-a Headless i klasycznego. Hybrydowy CMS (inaczej odsprz臋偶ony lub opcjonalny) pozwala na dostarczanie contentu do r贸偶nych kana艂贸w tak jak Headless. Jednocze艣nie umo偶liwia administratorom tre艣ci korzystanie z interfejsu, kt贸ry przypomina ten klasycznych CMS-贸w. 

W CMS-ie hybrydowym front-end i back-end nie s膮 ze sob膮 艣ci艣le powi膮zane i komunikuj膮 si臋 poprzez API. Mimo to marketer ma do dyspozycji narz臋dzia umo偶liwiaj膮ce podgl膮d publikowanej tre艣ci (WYSIWYG) i jej bezpo艣redni膮 edycj臋 (tak偶e za pomoc膮 metody 鈥瀙rzeci膮gnij i upu艣膰鈥). Mo偶e tak偶e personalizowa膰 i targetowa膰 content, r贸wnie偶 pod k膮tem odpowiedniego kana艂u.

Hybrydowy CMS w pewnym stopniu uniezale偶nia osoby administruj膮ce tre艣ci膮 od dzia艂u IT. Najwa偶niejsze funkcjonalno艣ci ju偶 istniej膮 w systemie i nie ma potrzeby, by programi艣ci tworzyli je od podstaw, jak w 鈥瀞urowym鈥 Headless CMS. Zmniejszaj膮 si臋 przez to koszty oraz skraca czas potrzebny na rozpocz臋cie dzia艂a艅. Dzia艂 IT zostaje tak偶e odci膮偶ony, nie musz膮c wspomaga膰 na bie偶膮co tw贸rc贸w tre艣ci.

Przyjazne interfejsy system贸w hybrydowych sprawiaj膮 r贸wnie偶, 偶e marketerzy z wi臋ksz膮 艂atwo艣ci publikuj膮 content. Jednocze艣nie CMS-y te s膮 otwarte na wsp贸艂prac臋 z r贸偶nego rodzaju urz膮dzeniami, a tak偶e zewn臋trznym oprogramowaniem. Dotyczy to np. system贸w marketingowych, ksi臋gowych czy CRM, z kt贸rymi integracja mo偶liwa jest dzi臋ki API.

Hybryda czy Headless?

Mimo swoich zalet CMS hybrydowy ma pewne ograniczenia. Wci膮偶, podobnie jak klasyczne systemy zarz膮dzania tre艣ci膮 zawiera front-end, co mo偶e utrudnia膰 dostarczanie wielokana艂owe. Mamy tak偶e do czynienia z mniejsz膮 elastyczno艣ci膮 podczas dynamicznego publikowania contentu na r贸偶nych urz膮dzeniach. Ponadto kszta艂towanie CMS-a wg w艂asnych potrzeb b臋dzie trudniejsze (mo偶liwe w艂a艣ciwie tylko w systemach open-source).

Headless CMS sprawdzi si臋 zatem lepiej w przypadku wielokana艂owej obs艂ugi du偶ej ilo艣ci urz膮dze艅. Dostosujemy go do w艂asnych wymaga艅 i zapewnimy optymaln膮 dystrybucj臋 tre艣ci. Je艣li jednak wykorzystujemy omnichannel na mniejsz膮 skal臋, CMS hybrydowy pozwoli nam szybciej zacz膮膰 dzia艂ania oraz u艂atwi prac臋 marketerom.

Tak czy inaczej, oba rodzaje system贸w maj膮 wyra藕n膮 przewag臋 nad tradycyjnymi CMS-ami, w kt贸rych warstwa front-endowa jest po艂膮czona z back-endem. Dzi臋ki 鈥瀊ezg艂owym鈥 systemom programi艣ci zyskuj膮 mo偶liwo艣膰 u偶ywania API, aby dostarcza膰 tre艣ci do r贸偶nych kana艂贸w. 

Jednocze艣nie marketerzy nie s膮 zmuszeni do wprowadzania tego samego contentu w interfejsach r贸偶nych urz膮dze艅. Stanowi to otwarcie si臋 na przysz艂o艣膰, kt贸r膮 jest obs艂uga wielu kana艂贸w.

Zainteresowa艂 Ci臋 ten artyku艂?

Oferujemy profesjonalne wsparcie programist贸w w technologii Web.
Mo偶e Ci臋 r贸wnie偶 zainteresowa膰:
Trendy w projektowaniu UX/UI 2021

Metody projektowania do艣wiadczenia i interfejsu u偶ytkownika nieustannie ewoluuj膮. Ka偶dego roku pojawiaj膮 si臋 nowe zjawiska oraz… Read More

SSL p艂atne i bezp艂atne, podstawowe i rozszerzone. Poznaj r贸偶nice

Obecnie posiadanie certyfikatu SSL dla domeny jest ju偶 niezb臋dne. Sta艂o si臋 tak za spraw膮 ustawie艅… Read More